أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
422
قانون ( فارسى )
شياف ديگر : افيون ، گند بيدستر ، صمغ عربى ، صمغ فيلزهره را با آب بارهنگ بسرش و شياف ساز ! مىتوانى از اين داروها مرهم بسازى و با روغن گل و سفيداب قاطى كنى . مرهم را بر پارچه پنبه بگذارى و به وسيلهء ميل در مقعد بيمار فرو كنى و تا وسط فرو رود و راست نگه دار . كه خوب پاكسازى مىكند . قرصهاى علاج اسهال : در علاج اسهال كه سببش خراش و پوستاندازى روده باشد قرص كوكب ، قرص زرنيخ - كه داروى خوره است - مفيدند . بايد قرص زرنيخ را در تفالهء انگور نگهداشت كه اثر خود را از دست ندهد . قرص سوختهء كاغذ تركيبش به قرار زير است : نسخه : كاغذ سوخته به وزن ده درهم ، هر دو نوع زرنيخ سوخته ، پوست نازك مس ، شب يمانى ( زاج بلورى ) و آهك خاموش نشده از هريك به وزن دوازده درهم . با آب بارهنگ بسرشند و قرص سازند و هر قرصى به وزن چهار درهم باشد . اگر بيمار كودك است به وزن يك درهم و اگر بزرگسال است يك قرص استعمال كند . نسخهء قرص ديگر : سماق ، چشم انار ، سقومقوطون ( سوقطون - نسخه . ) - كه نوعى از هميشه بهار است - گلنار ، دانهء غوره ، قلقنت ( زاج سبز ) قلقطار ( زاج زرد ) ، ارزيز سوخته و سرمه از هريك يك جزء ، زنگار نيم جزء . همه را درهم بسرشند و حب سازند . تركيب قرصى ديگر كه نيرومند و اثربخش است . آهك ، شخار ، اقاقيا ، مازو ، زرنيخ در سركه پروريده ( چندين روز در سركه مانده است ) ، همه را درهم بسرش و قرص ساز ! اين قرص نيروى اثربخش زيادى دارد . اگر تنها اين قرص با آب بارهنگ مايهء حقنه شود كافى است . داروهاى گذاشتنى از خارج و ماليدنى : داروهاى گذاشتنى و ماليدنى بر پوست كه در علاج اسهال بطور عمومى ذكر شدهاند ، همگى و در هر حالتى مفيدند . قرص كوكب آزمون شده است اگر با آب آس مخلوط شود و بر شكم مالند فايدهاش آشكار است . اگر احساس درد در بيمار تسكين نيافت ، بيمار را در آبزن بنشان ! آب آبزن - كه بيمار در آن مىنشيند - آبى باشد كه داروهاى قبوضيتبخش شناخته شده در آن پخته است و كمى شبت و شنبليله و خطمى نيز در آن پخته باشد .